Shloka 24
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
मूलाद्याज्ञावसानेषु वर्गाष्टकमथो न्यसेत् / शषसान्मूर्ध्नि संन्यस्य स्वरानेष्वेव विन्यसेत्
Transliteration
mūlādyājñāvasāneṣu vargāṣṭakamatho nyaset / śaṣasānmūrdhni saṃnyasya svarāneṣveva vinyaset
Translation
మూలాధారం నుండి ఆజ్ఞాచక్రాంతం వరకు వర్గాల అష్టకాన్ని న్యాసం చేయాలి; తరువాత ‘శ’, ‘ష’, ‘స’లను మస్తకంపై స్థాపించి, స్వరాలలోనే వాటిని విన్యసించాలి.
Word by Word
मूल-आदि-आज्ञा-अवसानेषुat the terminations of the mūla etc. ājñā (centers/commands)
मूल-आदि-आज्ञा-अवसानेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय) + आज्ञा (प्रातिपदिक) + अवसान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अवसान), सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः: मूलादि-आज्ञायाः अवसानानि = at the endings of the root etc. commands/centers
वर्ग-अष्टकम्the eight groups (of letters)
वर्ग-अष्टकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ग (प्रातिपदिक) + अष्टक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः: अष्टौ वर्गाः = the set of eight groups
अथोthen
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय) + उ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/समुच्चयार्थक निपात (then/and then)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शषसान्the letters śa, ṣa, sa
शषसान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश (प्रातिपदिक-अक्षरनाम) + ष (प्रातिपदिक-अक्षरनाम) + स (प्रातिपदिक-अक्षरनाम)
Formपुंलिङ्ग (अक्षर-समूहः), द्वितीया (कर्म), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः: श + ष + स (the letters śa, ṣa, sa)
मूर्ध्निon the head/crown
मूर्ध्नि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
संन्यस्यhaving placed
संन्यस्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+नि+अस्/न्यस् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having placed/after placing’
स्वरान्vowels
स्वरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
एषुin these
एषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; ‘in these’
एवindeed; only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक निपात (indeed/only)
विन्यसेत्should arrange/place
विन्यसेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+नि+अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन