Shloka 139
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
चक्रेशीं न्यस्य चक्रं च समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / प्राग्वामाद्याश्च विन्यस्य पक्षिण्याद्यास्ततः सुधीः
Transliteration
cakreśīṃ nyasya cakraṃ ca samarpya vyāpya varṣmaṇi / prāgvāmādyāśca vinyasya pakṣiṇyādyāstataḥ sudhīḥ
Translation
చక్రేశీని న్యసించి చక్రాన్ని సమర్పించి, అది శరీరమంతా వ్యాపించిందని భావించి; తరువాత జ్ఞాని సాధకుడు పూర్వ, వామ మొదలైన వాటి విన్యాసం చేసి, ఆపై పక్షిణీ మొదలైన వాటినీ విన్యసించాలి.
Word by Word
cakra-īśīmCakreśī (mistress of the discus)
cakra-īśīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक) + īśī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa
nyasyahaving placed
nyasya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√as (धातु) with ni-; 'nyas'
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्): having placed
cakramthe discus
cakram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā, Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta conjunction
samarpyahaving offered
samarpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√arp (धातु) with sam-
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्): having offered
vyāpyahaving pervaded
vyāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√āp (धातु) with vi- (व्याप्नोति)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्): having pervaded
varṣmaṇiin the body
varṣmaṇi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Saptamī, Ekavacana
prākfirst; in front/eastward
prāk:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (देश-अव्यय) adverb: 'in front/eastward/first'
vāmādyāḥVāmā and the others
vāmādyāḥ:
Karma (कर्म) (object set to be placed, understood with vinyasya)
TypeNoun
Rootvāmā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; ādi-samāsa usage: 'vāmā and others'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta conjunction
vinyasyahaving placed in order
vinyasya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√as (धातु) with vi-ni-; 'vinyas' (to arrange/place)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्): having arranged/placed
pakṣiṇī-ādyāḥPakṣiṇī and the others
pakṣiṇī-ādyāḥ:
Karta (कर्ता) (if taken as next set to be placed) / or Karma (कर्म) with ellipsis; context suggests list of names
TypeNoun
Rootpakṣiṇī (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Bahuvacana; ādi-samāsa usage: 'Pakṣiṇī and others'
tataḥthereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormKramārtha-avyaya (क्रमार्थ) adverb: 'thereafter/from that'
sudhīḥthe wise one
sudhīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu-dhī (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya: 'śobhanā dhīḥ yasya' = wise person