Shloka 115
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
त्रिखण्डा सर्वबीजा च मूद्रा सर्वप्रपीरिका / योनिमुद्रेति विज्ञेयास्तत्र चक्रेश्वरीं न्यसेत्
Transliteration
trikhaṇḍā sarvabījā ca mūdrā sarvaprapīrikā / yonimudreti vijñeyāstatra cakreśvarīṃ nyaset
Translation
త్రిఖండా, సర్వబీజా, సర్వప్రపీరికా అనే ఈ ముద్రను ‘యోనిముద్ర’గా తెలుసుకోవాలి; అందులో చక్రేశ్వరీ దేవిని న్యసించాలి.
Word by Word
त्रिखण्डाthree-parted
त्रिखण्डा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि + खण्ड (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)
सर्वबीजाall-seeded; containing all seeds
सर्वबीजा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + बीज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मूद्राmudrā; seal/gesture
मूद्रा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (fem. nom. sg.)
सर्वप्रपीरिकाall-filling; pervading all
सर्वप्रपीरिका:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + प्रपीरिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (fem. nom. sg.)
योनि-मुद्राyoni-mudrā (a specific mudrā)
योनि-मुद्रा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोनि + मुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (fem. nom. sg.)
इतिthus; called
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
विज्ञेयाःare to be known
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-ज्ञा (धातु) + य (कृत्)
Formकृदन्त (भाव्य/विधेय), भविष्यत्कर्तव्यतार्थे; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (fem. nom. pl.); ‘to be known/recognized’
तत्रthere; in that (context/place)
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
चक्रेश्वरीम्Cakreśvarī (goddess presiding over the cakra)
चक्रेश्वरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (fem. acc. sg.)
न्यसेत्should place/assign (install)
न्यसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद