Shloka 73
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
सर्वानुकूलः सर्वत्र प्रतिकूलविवर्जितः / अनन्यशरणो गौरीं दृढं सम्प्रार्थ्य रक्षणे
Transliteration
sarvānukūlaḥ sarvatra pratikūlavivarjitaḥ / ananyaśaraṇo gaurīṃ dṛḍhaṃ samprārthya rakṣaṇe
Translation
ఎవడు సర్వత్రా అనుకూలంగా ఉండి ప్రతికూలతను విడిచిపెడతాడో, అతడు అనన్యశరణుడై గౌరీదేవిని దృఢంగా ప్రార్థించి రక్షణను కోరుతాడు।
Word by Word
सर्व-अनुकूलःwholly favorable
सर्व-अनुकूलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अनुकूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjectival)
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
प्रतिकूल-विवर्जितःfree from the unfavorable
प्रतिकूल-विवर्जितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootप्रतिकूल (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त; वि√वृज्/वर्ज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘विवर्जित’ = ‘devoid of’; समासे विशेषण
अनन्य-शरणःhaving no other refuge
अनन्य-शरणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअनन्य (प्रातिपदिक) + शरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अनन्यं शरणं यस्य’ इत्यर्थे विशेषण
गौरीम्Gaurī (Pārvatī)
गौरीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दृढम्firmly
दृढम्:
Prakaraṇa (प्रकरण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे/क्रियाविशेषणरूपेण; manner adverb (‘firmly’)
सम्प्रार्थ्यhaving earnestly prayed
सम्प्रार्थ्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Rootसम्+प्र√अर्थ् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having earnestly prayed’; अव्ययभाव (indeclinable verbal)
रक्षणेin (the matter of) protection
रक्षणे:
Adhikarana (अधिकरण/Domain)
TypeNoun
Rootरक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विषय/अधिकरण