Shloka 137
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
आमन्त्र्य मनसैवांबां सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः / अयोध्यां नगरीं प्रापदिन्दुमत्यास्तु नन्दनः
Transliteration
āmantrya manasaivāṃbāṃ sastrīkaḥ saha mantribhiḥ / ayodhyāṃ nagarīṃ prāpadindumatyāstu nandanaḥ
Translation
మనసులోనే అంబను ఆమంత్రించి, భార్యతో కూడి మంత్రులతో సహ ఇందుమతీ పుత్రుడు అయోధ్యా నగరికి చేరెను.
Word by Word
आमन्त्र्यhaving taken leave / having addressed
आमन्त्र्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
मनसाby mind, mentally
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
अम्बाम्mother (Ambā)
अम्बाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
स-स्त्रीकःaccompanied by his wife
स-स्त्रीकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘यस्य स्त्री सह अस्ति’
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ/association)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक अव्यय (preposition-like indeclinable), तृतीयार्थ-संबन्ध
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Sahartha (सहार्थ/association)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; देश/नगरनाम
नगरीम्the city
नगरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘अयोध्याम्’ इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
प्रापत्reached
प्रापत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इन्दुमत्याःof Indumatī
इन्दुमत्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइन्दुमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
नन्दनःthe son (Nandana)
नन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन