Shloka 124
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
पादाग्रलंबिपरमाभरणाभिरामेमञ्जीररत्नरुचिमञ्जुलपादपद्मे / पीतांबरस्फुरितपेशलहेमकाञ्चि केयूरकङ्कणपरिष्कृतबाहुवल्लि
Transliteration
pādāgralaṃbiparamābharaṇābhirāmemañjīraratnarucimañjulapādapadme / pītāṃbarasphuritapeśalahemakāñci keyūrakaṅkaṇapariṣkṛtabāhuvalli
Translation
పాదాగ్రం వరకు వేలాడే పరమాభరణాలతో విరాజిల్లే, మంజీర రత్నకాంతితో మనోహరమైన పాదపద్మాలు కలది; పీతాంబర ప్రకాశంతో మెరిసే సుందర హేమకాంచీధారిణి, కేయూర కంకణాలతో అలంకృతమైన బాహువల్లి కలది।
Word by Word
पाद-अग्र-लम्बि-परम-आभरण-अभिरामेin (the feet-lotus) charming with supreme ornaments hanging down to the tips of the feet
पाद-अग्र-लम्बि-परम-आभरण-अभिरामे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाद (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक) + लम्बिन् (प्रातिपदिक) + परम (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + अभिराम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; विशेषण (to पादपद्मे)
मञ्जीर-रत्न-रुचि-मञ्जुल-पाद-पद्मेin the foot-lotus lovely with the radiance of anklet-gems
मञ्जीर-रत्न-रुचि-मञ्जुल-पाद-पद्मे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमञ्जीर (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + रुचि (प्रातिपदिक) + मञ्जुल (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + पद्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; ‘पादपद्म’ = चरणकमल; विशेषणसम्बन्ध: मञ्जीररत्नरुच्या मञ्जुलम्
पीत-अम्बर-स्फुरित-पेशल-हेम-काञ्चि(she who has) a delicate golden girdle shining with a yellow garment
पीत-अम्बर-स्फुरित-पेशल-हेम-काञ्चि:
Visheshya (विशेष्य/subject described)
TypeNoun
Rootपीत (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक) + स्फुरित (कृदन्त; √स्फुर् (धातु) + क्त) + पेशल (प्रातिपदिक) + हेम (प्रातिपदिक) + काञ्ची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; काञ्ची = मेखला; विशेषणसम्बन्ध: पीताम्बरेण स्फुरिता, पेशला, हेममयी
केयूर-कङ्कण-परिष्कृत-बाहु-वल्लि(she whose) creeper-like arms are adorned with armlets and bracelets
केयूर-कङ्कण-परिष्कृत-बाहु-वल्लि:
Visheshya (विशेष्य/subject described)
TypeNoun
Rootकेयूर (प्रातिपदिक) + कङ्कण (प्रातिपदिक) + परिष्कृत (कृदन्त; परि + √कृ (धातु) + क्त) + बाहु (प्रातिपदिक) + वल्लि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; ‘बाहुवल्लि’ = लता-इव बाहू (arms like creepers); केयूरकङ्कणैः परिष्कृता