Shloka 85
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
दक्षहस्तांबुजासक्तस्निग्धोज्जवलमनोहरः / आभात्याप्रपदीनस्रग्दिव्याकल्पकदंबकैः
Transliteration
dakṣahastāṃbujāsaktasnigdhojjavalamanoharaḥ / ābhātyāprapadīnasragdivyākalpakadaṃbakaiḥ
Translation
దక్షిణ హస్తకమలంలో ఆసక్తుడై, స్నిగ్ధ-ఉజ్జ్వల-మనోహరంగా ఆయన ప్రకాశించెను; పాదాల వరకు వేలాడే మాలలు, దివ్య ఆభరణ సమూహాలతో మరింత శోభించెను।
Word by Word
dakṣa-hasta-ambuja-āsakta-snigdha-ujjvala-manoharaḥcharming, glossy and bright, with a lotus held in the right hand
dakṣa-hasta-ambuja-āsakta-snigdha-ujjvala-manoharaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootdakṣa + hasta + ambuja + āsakta (कृदन्त, ā-√sañj/√as) + snigdha + ujjvala + manohara
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘दक्षहस्ताम्बुजे आसक्तः, स्निग्धः, उज्ज्वलः, मनोहरः च’ (having the right-hand lotus attached/held; glossy, bright, charming)
ābhātishines, appears
ābhāti:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√bhā (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ā-prapadīna-srak-divya-ākalpa-kadambakaiḥwith clusters of divine ornaments and garlands reaching down to the feet
ā-prapadīna-srak-divya-ākalpa-kadambakaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootā + prapadīna (प्रातिपदिक/विशेषण) + srak (प्रातिपदिक) + divya + ākalpa + kadambaka
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषसमासः—‘आप्रपदीनाः स्रजः’ (garlands reaching to the feet) + ‘दिव्य-आकल्प-कदंबक’ (clusters of divine ornaments) इत्यर्थे; करणत्वेन ‘-कैः’