Shloka 50
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
शिवो ऽप्यत्रैव सांनिध्यं तव प्रीत्या करोत्विति / अथ श्रीत्रिपुरादक्षभागात्कामेश्वरः परः
Transliteration
śivo 'pyatraiva sāṃnidhyaṃ tava prītyā karotviti / atha śrītripurādakṣabhāgātkāmeśvaraḥ paraḥ
Translation
‘నీ ప్రీతికోసం శివుడూ ఇక్కడే సాన్నిధ్యం చేయుగాక.’ అప్పుడు శ్రీత్రిపురాదక్ష-భాగమునుండి పరమ కామేశ్వరుడు ప్రాదుర్భవించెను॥
Word by Word
शिवःŚiva
शिवः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
अत्रhere
अत्र:
अधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/only)
सांनिध्यम्presence
सांनिध्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
प्रीत्याout of affection/for pleasure
प्रीत्या:
करण (Karaṇa/Instrumental-cause)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
करोतुlet him do/make
करोतु:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमसूचक (then)
श्रीत्रिपुरादक्षभागात्from the right side of Śrītripurā
श्रीत्रिपुरादक्षभागात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootश्री-त्रिपुरा-दक्ष-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); बहुपद-समासः (तत्पुरुष-श्रृङ्खला): श्रीत्रिपुरायाः दक्षभागः (right side of Śrītripurā) + तस्मात् (from)
कामेश्वरःKāmeśvara
कामेश्वरः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः कामस्य ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
परःsupreme
परः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)