Shloka 76
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
इमां गायन्ति मुनयो ध्यायन्ति सनकादयः / अर्चन्तीमां सुरश्रेष्ठा ब्रह्माद्याः पञ्चसिद्धिदाम्
Transliteration
imāṃ gāyanti munayo dhyāyanti sanakādayaḥ / arcantīmāṃ suraśreṣṭhā brahmādyāḥ pañcasiddhidām
Translation
మునులు దీనిని గానము చేస్తారు; సనకాదులు దీనిని ధ్యానిస్తారు. బ్రహ్మాది శ్రేష్ఠ దేవతలు, పంచసిద్ధులను ప్రసాదించే ఈ దేవిని అర్చిస్తారు.
Word by Word
इमाम्this (her/this hymn)
इमाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
गायन्तिsing
गायन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√गै (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
मुनयःsages
मुनयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
ध्यायन्तिmeditate upon
ध्यायन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
सनकादयःSanaka and others
सनकादयः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसनक-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (आदि-समास; सनकः आदिः येषाम्)
अर्चन्तीम्worshipping
अर्चन्तीम्:
क्रियाविशेषण/कर्मविशेषण (Participial qualifier)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय) → अर्चन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (इमाम् इति कर्मविशेषणरूपेण)
इमाम्this (her)
इमाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुरश्रेष्ठाःthe best of the gods
सुरश्रेष्ठाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसुर-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां श्रेष्ठाः)
ब्रह्माद्याःBrahmā and others
ब्रह्माद्याः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्-आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (आदि-समास; ब्रह्मा आदिः येषाम्)
पञ्चसिद्धिदाम्(her) who grants the five siddhis
पञ्चसिद्धिदाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपञ्च-सिद्धि-दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (कर्मधारय/षष्ठीभावः: पञ्च सिद्धयः ददाति इति; दा-प्रातिपदिक ‘giver’)