Shloka 70
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत् / ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः
Transliteration
āmūlamābrahmabilaṃ jvalanmāṇikyadīpavat / ye dhyāyanti mahāpuñjaṃ te syuḥ saṃsiddhasiddhayaḥ
Translation
మూలాధారం నుండి బ్రహ్మరంధ్రం వరకు జ్వలించే మాణిక్యదీపంలా ఉన్న ఆ మహాపుంజాన్ని ఎవరు ధ్యానిస్తారో, వారు సంపూర్ణసిద్ధులను పొందిన సిద్ధులవుతారు।
Word by Word
आ-मूलम्up to the root/from the base
आ-मूलम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उपसर्गपूर्वक अव्ययीभावार्थे (आ = up to)
आ-ब्रह्म-बिलम्up to the brahma-cavity (brahmarandhra)
आ-ब्रह्म-बिलम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + बिल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययार्थे ‘आ’ (up to) + ब्रह्मबिलम् (to the Brahmā-cavity/opening)
ज्वलत्-माणिक्य-दीप-वत्like a blazing ruby lamp
ज्वलत्-माणिक्य-दीप-वत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootज्वलत् (कृदन्त, ज्वल् धातु) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + वत् (प्रत्यय/अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय ‘वत्’ (like); पूर्वपदसमूहः विशेषणार्थः
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
ध्यायन्तिmeditate upon
ध्यायन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
महा-पुञ्जम्the great mass/aggregate (of light)
महा-पुञ्जम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पुञ्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तद्-प्रत्यय (correlative pronoun)
स्युःwould be / become
स्युः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सम्-सिद्ध-सिद्धयःfully accomplished siddhis (powers)
सम्-सिद्ध-सिद्धयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम् (उपसर्ग) + सिद्ध (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद (predicate nominative)