Shloka 64
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
मनोरादिमखण्डस्तु कुन्देन्दुधवलद्युतिः / अहश्चक्रे ज्वलज्ज्वालश्चिन्तनीयस्तु मूलके
Transliteration
manorādimakhaṇḍastu kundendudhavaladyutiḥ / ahaścakre jvalajjvālaścintanīyastu mūlake
Translation
మనోరాది ఖండము కుందపుష్ప-చంద్రుని వలె ధవళ కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది. అహశ్చక్రంలో అది జ్వలించే జ్వాలారూపమై మూలాధారంలో ధ్యేయమని చెప్పబడింది.
Word by Word
मनोरादि-मखण्डःthe (first) section named Manorādi
मनोरादि-मखण्डः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनोरादि + मखण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
कुन्द-इन्दु-धवल-द्युतिःhaving radiance white like jasmine and the moon
कुन्द-इन्दु-धवल-द्युतिः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootकुन्द + इन्दु + धवल + द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः—यस्य द्युतिः कुन्देन्दुधवला (one whose radiance is white like jasmine and moon)
अहःday; daytime
अहः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense with following)
TypeNoun
Rootअहन्/अहः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चक्रेwas done/was performed; occurred
चक्रे:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद (Ātmanepada)
ज्वलत्-ज्वालःwith blazing flame
ज्वलत्-ज्वालः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootज्वलत् (कृदन्त, √ज्वल्) + ज्वाला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—ज्वलन्ती ज्वाला यस्य/ज्वलज्ज्वालः (blazing-flamed)
चिन्तनीयःto be meditated upon
चिन्तनीयः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootचिन्तनीय (कृदन्त; √चिन्त् + अनीय)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); अनीय-प्रत्ययान्त (gerundive: to be contemplated)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक-निपात (particle: indeed)
मूलकेin/with the root (mūlaka)
मूलके:
Adhikarana (अधिकरण/Location-context)
TypeNoun
Rootमूलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)