Shloka 16
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् / सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः
Transliteration
sadgurostu manuṃ prāpya tripañcārṇapariṣkṛtam / samyaksaṃsādhayedvidvānvakṣyamāṇaprakārataḥ
Translation
సద్గురువునుండి త్రిపంచార్ణపరిష్కృతమైన మంత్రాన్ని పొందిన పండితుడు, ఇక చెప్పబడు విధానమున ప్రకారం దానిని సమ్యక్గా సాధించవలెను.
Word by Word
सत्-गुरोःof the true guru
सत्-गुरोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (सन् गुरु:)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
मनुम्the mantra/Manu (sacred formula)
मनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव
त्रि-पञ्च-अर्ण-परिष्कृतम्refined/formed with the three-and-five letters (i.e., fifteen syllables)
त्रि-पञ्च-अर्ण-परिष्कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक) + परिष्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (त्रिपञ्च-अर्णैः परिष्कृतम् = 15-syllabled/letters-refined)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb of manner)
संसाधयेत्should accomplish/perform (the practice)
संसाधयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-साध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विद्वान्a learned person
विद्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वक्ष्यमाण-प्रकारतःaccording to the manner that will be stated
वक्ष्यमाण-प्रकारतः:
Hetu/Anusara (अनुसार/रीति)
TypeIndeclinable
Rootवक्ष्यमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + प्रकार (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: 'according to'); तत्पुरुष (वक्ष्यमाणः प्रकारः यस्य)