Shloka 96
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
सैव जानाति तत्सर्वं तत्रत्यमखिलं गुणम् / मनसो ऽपि हि दूरे तत्सौभाग्यं केनवर्ण्यते
Transliteration
saiva jānāti tatsarvaṃ tatratyamakhilaṃ guṇam / manaso 'pi hi dūre tatsaubhāgyaṃ kenavarṇyate
Translation
ఆ దేవియే అక్కడనున్న సమస్త గుణములను పూర్తిగా తెలుసుకొనుచున్నది. ఆ సౌభాగ్యం మనస్సుకూడా అందనిది; దానిని ఎవరు వర్ణించగలరు?
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
जानातिknows
जानाति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
तत्रत्यम्present there/pertaining to that place
तत्रत्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootतत्रत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
अखिलम्whole, without remainder
अखिलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
गुणम्quality/attribute
गुणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
मनसःof the mind
मनसः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative circumstance)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (adverbial use of locative): सप्तमी-एकवचन-रूपेण अव्ययवत्; ‘far away’
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; समासपूर्वपद (in compound)
सौभाग्यम्(that) good fortune/auspiciousness
सौभाग्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास: तत्+सौभाग्य (that good fortune)
केनby whom/with what
केन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक (interrogative)
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)