Shloka 86
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तस्याश्च ललितादेव्या वर्णयामि कथं पुनः / वर्षकोटिसहस्रेणाप्येकांशो वर्ण्यते न हि
Transliteration
tasyāśca lalitādevyā varṇayāmi kathaṃ punaḥ / varṣakoṭisahasreṇāpyekāṃśo varṇyate na hi
Translation
ఆ శ్రీలలితాదేవి మహిమను నేను మళ్లీ ఎలా వర్ణించగలను? కోట్లాది సహస్ర సంవత్సరాలైనా ఆమె మహిమలో ఒక అంసమాత్రమూ వర్ణించలేము.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ललितादेव्याःof Lalitā Devī
ललितादेव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootललिता-देवी (प्रातिपदिक; ललिता + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय-समास (ललिता एव देवी)
वर्णयामिI describe
वर्णयामि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु; √वर्ण् + णिच्)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-अव्यय (adverb: again)
वर्ष-कोटि-सहस्रेणeven by (means of) crores of thousands of years
वर्ष-कोटि-सहस्रेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवर्ष + कोटि + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वर्षाणां कोटि-सहस्रं = years in crores and thousands)
अपिeven
अपि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-अव्यय (particle: even/also)
एक-अंशःone part
एक-अंशः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएक + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (एकः अंशः)
वर्ण्यतेis described
वर्ण्यते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवर्ण् (धातु; √वर्ण्)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
नnot
न:
निषेध (negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
हिindeed
हि:
निपात (particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतु/निश्चय-अव्यय (particle: indeed/for)