Shloka 80
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
चिन्तामणीनां सारेण कॢप्तचारुकिरीटिका / स्फुरत्तिलकरत्नाभभालनेत्रविराजिता
Transliteration
cintāmaṇīnāṃ sāreṇa kḷptacārukirīṭikā / sphurattilakaratnābhabhālanetravirājitā
Translation
చింతామణుల సారముతో ఆమె సుందర కిరీటము నిర్మితమై యుండెను. స్ఫురించే తిలకరత్నమువలె ఆమె భాలనేత్రము (లలాటనేత్రం) విరాజిల్లెను.
Word by Word
cintāmaṇīnāmof wish-fulfilling gems
cintāmaṇīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootcintāmaṇi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana
sāreṇawith the essence
sāreṇa:
Karaṇa
TypeNoun
Rootsāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā, Ekavacana
kḷpta-cāru-kirīṭikāwith a well-crafted lovely crown
kḷpta-cāru-kirīṭikā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootkḷpta (कृदन्त; √kḷp/कॢप्, क्त) + cāru (प्रातिपदिक) + kirīṭikā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘well-made beautiful crown’
sphurat-tilaka-ratna-ābha-bhāla-netra-virājitāadorned with a shining jewel-like tilaka on the forehead
sphurat-tilaka-ratna-ābha-bhāla-netra-virājitā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsphurat (कृदन्त; √sphur/स्फुर्, शतृ) + tilaka (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + ābha (प्रातिपदिक) + bhāla (प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक) + virājitā (कृदन्त; √rāj/राज् + vi-, क्त)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa: ‘virājitā’ (adorned) with a forehead-eye (tilaka/bindi) having the luster of a shining jewel