Shloka 77
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
स्थूलमौक्तिकसनद्धनानाभरणभासुरा / केतकान्तर्दलश्रोणी दीर्घदीर्घविलोचना
Transliteration
sthūlamauktikasanaddhanānābharaṇabhāsurā / ketakāntardalaśroṇī dīrghadīrghavilocanā
Translation
స్థూల ముత్యములతో సంధించిన నానావిధ ఆభరణములచే ఆమె భాస్వరమైయుండెను. ఆమె శ్రోణి కేతకీ పుష్పాంతరదళమువలె సుకుమారము; నేత్రములు దీర్ఘముగా విస్తారముగా ఉండెను.
Word by Word
sthūla-mauktika-sanaddha-nānā-ābharaṇa-bhāsurāshining with various ornaments fastened with large pearls
sthūla-mauktika-sanaddha-nānā-ābharaṇa-bhāsurā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsthūla (प्रातिपदिक) + mauktika (प्रातिपदिक) + sanaddha (कृदन्त; √nah/नह्, क्त) + nānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + ābharaṇa (प्रातिपदिक) + bhāsura (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; multi-member tatpuruṣa describing one who is ‘bhāsurā’ (shining) due to various ornaments fastened with large pearls
ketaka-antar-dala-śroṇīwith hips like the inner petals of ketaka
ketaka-antar-dala-śroṇī:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootketaka (प्रातिपदिक) + antar (अव्यय/उपसर्गसदृश) + dala (प्रातिपदिक) + śroṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; tatpuruṣa ‘ketakasya antardalavat śroṇī’ (hips like inner petals of ketaka)
dīrgha-dīrgha-vilocanāwith very long eyes
dīrgha-dīrgha-vilocanā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootdīrgha (प्रातिपदिक) + dīrgha (प्रातिपदिक) + vilocana (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; karmadhāraya/intensive repetition (यमक) indicating very long eyes