Shloka 55
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
विकासिदाडिमच्छायश्चतुर्नल्वप्रविस्तरः / नल्वषट्कायामवांश्च सदाभास्वरमूर्तिमान्
Transliteration
vikāsidāḍimacchāyaścaturnalvapravistaraḥ / nalvaṣaṭkāyāmavāṃśca sadābhāsvaramūrtimān
Translation
అతడు వికసించిన దాడిమఫల ఛాయవలె వర్ణముగలవాడు, నాలుగు నల్వ ప్రమాణమున విస్తరించినవాడు. నల్వ-షట్క ఆయామముగలవాడు, సదా భాస్వరమూర్తిమంతుడు.
Word by Word
vikāsi-dāḍima-chāyaḥhaving the hue of a blossoming pomegranate
vikāsi-dāḍima-chāyaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvikāsin (प्रातिपदिक) + dāḍima (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (having the shade/colour of a blossoming pomegranate)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
catur-nalva-pravistaraḥhaving an extent of four nalva (units)
catur-nalva-pravistaraḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + nalva (प्रातिपदिक) + pravistara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (having a spread/extent of four nalva units)
nalva-ṣaṭ-kāya-amavānhaving a body/measure of six nalva
nalva-ṣaṭ-kāya-amavān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnalva (प्रातिपदिक) + ṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक) + kāya (प्रातिपदिक) + amavān (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (possessing a body/measure of six nalva)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
sadā-bhāsvara-mūrtimānpossessing an ever-radiant form
sadā-bhāsvara-mūrtimān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsadā (अव्यय) + bhāsvara (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक) + mat (मत्वर्थ-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि/मत्वर्थ (one who has an ever-radiant form)