Shloka 71
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
तन्मध्यभूः समस्तापि परितो रत्नभूषिता / महापद्माटवी नाम सर्वसौभाग्यदायिनी
Transliteration
tanmadhyabhūḥ samastāpi parito ratnabhūṣitā / mahāpadmāṭavī nāma sarvasaubhāgyadāyinī
Translation
దాని సమస్త మధ్యభూమి చుట్టూరా రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది; అది ‘మహాపద్మాటవి’ అని పిలువబడుతూ సమస్త సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది।
Word by Word
तत्-मध्य-भूःthe central ground/land of that
तत्-मध्य-भूः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + भू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य मध्यस्य भूः)
समस्ताentire, whole
समस्ता:
कर्तृविशेषण (Adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (particle: also/indeed)
परितःall around
परितः:
अधिकरण (Adhikarana—circumstantial)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: all around)
रत्न-भूषिताadorned with jewels
रत्न-भूषिता:
कर्तृविशेषण (Adjective of subject)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; भूष् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘भूषित’; समासः—तत्पुरुषः (रत्नैः भूषिता)
महापद्म-आटवीthe forest of great lotuses
महापद्म-आटवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहापद्म (प्रातिपदिक) + आटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महापद्मानां आटवी)
नामnamed
नाम:
विशेषणसूचक (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formसंज्ञासूचक-अव्यय (named/called)
सर्व-सौभाग्य-दायिनीbestowing all good fortune
सर्व-सौभाग्य-दायिनी:
कर्तृविशेषण (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सौभाग्य (प्रातिपदिक) + दायिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वं सौभाग्यं ददाति इति)