Shloka 56
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
सदा पूर्णनिजाकारो निष्कलङ्को निजाकृतिः / तत्रैव चन्द्रिकाद्वारे वर्तते भगवाञ्छशी
Transliteration
sadā pūrṇanijākāro niṣkalaṅko nijākṛtiḥ / tatraiva candrikādvāre vartate bhagavāñchaśī
Translation
ఆయన సదా స్వపూర్ణ స్వరూపుడై, నిష్కలంకుడై ఉంటాడు; అదే చంద్రికాద్వారమున భగవాన్ శశి విరాజిల్లుచున్నాడు।
Word by Word
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
पूर्ण-निज-आकारःhaving a complete own form
पूर्ण-निज-आकारः:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपूर्ण + निज + आकार (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.); कर्मधारयः: पूर्णः निजः आकारः यस्य (as descriptive compound)
निष्कलङ्कःspotless
निष्कलङ्कः:
विशेषण (viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिष्कलङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
निज-आकृतिः(of) his own form
निज-आकृतिः:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण/विधेय (predicate noun/attribute)
TypeNoun
Rootनिज + आकृति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem. nom. sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः: निजा आकृतिः = 'one’s own form/nature' (as predicate attribute)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (adhikaraṇa; location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
अवधारण (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
चन्द्रिका-द्वारेat the Candrikā gate
चन्द्रिका-द्वारे:
अधिकरण (adhikaraṇa; location)
TypeNoun
Rootचन्द्रिका + द्वार (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (neut. loc. sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः
वर्ततेabides/exists
वर्तते:
क्रिया (kriyā)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (present indicative, 3rd sg., middle)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
कर्ता (kartā; subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)
शशीthe Moon
शशी:
समानााधिकरण/अप्पोज़िशन (apposition to भगवान्)
TypeNoun
Rootशशिन्/शशी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.); 'चन्द्रः' इत्यर्थे