Shloka 19
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
गायन्तीनां चलन्तीनां नौकाभिर्मणिचारुभिः / महाराज्ञी महौदार्यं पतन्तीनां पदेपदे
Transliteration
gāyantīnāṃ calantīnāṃ naukābhirmaṇicārubhiḥ / mahārājñī mahaudāryaṃ patantīnāṃ padepade
Translation
మణులతో అలంకరించిన సుందర నౌకలలో పాడుతూ సాగుతున్న వారిపై మహారాణి యొక్క మహౌదార్యం అడుగడుగునా కురిసింది.
Word by Word
गायन्तीनाम्of (those) singing
गायन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formवर्तमान-शतृ (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
चलन्तीनाम्of (those) moving
चलन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
नौकाभिःby/with boats
नौकाभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनौका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
मणि-चारुभिःbeautiful with gems
मणि-चारुभिः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमणि (प्रातिपदिक) + चारु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (मणिभिः चारु) — नौकाभिः इति विशेषणम्
महा-राज्ञीthe great queen
महा-राज्ञी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (महती राज्ञी)
महा-औदार्यम्great generosity
महा-औदार्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महद् औदार्यम्)
पतन्तीनाम्of (those) falling
पतन्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formवर्तमान-शतृ, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
पदे-पदेat every step
पदे-पदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; सप्तमी-द्विवचन-रूपस्य अव्ययीभावत्वेन अव्ययप्रयोगः (at every step)