Previous Verse

Shloka 94

Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa

Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च सहस्रस्तम्भमण्डपे / वर्तमानो महादेव देवीः श्रीभक्तिनिर्भरः / तत्तच्छालान्समाश्रित्य वर्तते कुम्भसंभवः

sarvajñaḥ sarvakartā ca sahasrastambhamaṇḍape / vartamāno mahādeva devīḥ śrībhaktinirbharaḥ / tattacchālānsamāśritya vartate kumbhasaṃbhavaḥ

సహస్రస్తంభమండపంలో నివసించుచున్న మహాదేవుడు సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త; దేవీమాతల పట్ల శ్రీభక్తితో నిండినవాడు. అలాగే ఆ ఆ శాలలను ఆశ్రయించి కుంభసంభవుడు (అగస్త్యుడు) కూడా అక్కడే వసించుచున్నాడు।

sarva-jñaḥall-knowing
sarva-jñaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारयः—‘all-knowing’
sarva-kartādoer of all
sarva-kartā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kartṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारयः—‘doer of all’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/समुच्चयबोधक अव्यय
sahasra-stambha-maṇḍapein the thousand-pillared pavilion
sahasra-stambha-maṇḍape:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + stambha (प्रातिपदिक) + maṇḍapa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; ‘in the thousand-pillared pavilion’
vartamānaḥabiding; being present
vartamānaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (वृत् धातु) present participle (शानच्)
FormPresent middle participle (वर्तमानकाले शानच्-प्रत्यय), Masculine, Nominative, Singular; ‘being present/abiding’
mahā-devaḥMahādeva
mahā-devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारयः—‘the great god’
devīḥgoddesses
devīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural
śrī-bhakti-nirbharaḥfull of sacred devotion
śrī-bhakti-nirbharaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśrī (प्रातिपदिक) + bhakti (प्रातिपदिक) + nirbhara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘filled with auspicious devotion’ (śrī as honorific/auspicious qualifier)
tat-tat-śālānthose several halls
tat-tat-śālān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + śālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural; reduplicated demonstrative ‘those respective halls’
samāśrityahaving resorted to
samāśritya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√śri (श्रि धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्), indeclinable; ‘having resorted to’
vartateabides; remains; proceeds
vartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (वृत् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada
kumbha-saṃbhavaḥKumbhasaṃbhava (Agastya)
kumbha-saṃbhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक) + saṃbhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; name/epithet: ‘born from a pot’ (Agastya)