Shloka 67
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तैर्विमोह्य समस्तं च जगच्चक्रं मनोभवः / पुनः स्थाण्वाश्रमं प्राप चन्द्रमौलेर्जिगीषया
Transliteration
tairvimohya samastaṃ ca jagaccakraṃ manobhavaḥ / punaḥ sthāṇvāśramaṃ prāpa candramaulerjigīṣayā
Translation
వారిచేత సమస్త జగచ్చక్రమును విమోహింపజేసి, మనోభవుడు (కామదేవుడు) చంద్రమౌళిని (శివుని) జయించాలనే కోరికతో మళ్లీ స్థాణ్వాశ్రమమునకు చేరెను।
Word by Word
तैःby them/with them
तैः:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; सर्वनाम
विमोह्यhaving deluded
विमोह्य:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषण/Adverbial action)
TypeVerb
Rootवि-मुह् (धातु)
Formकृदन्तः—ल्यप् (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable gerund)
समस्तम्entire
समस्तम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जगत्-चक्रम्the wheel/cycle of the world
जगत्-चक्रम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः चक्रम्)
मनोभवःManobhava (Kāma)
मनोभवः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनस् + भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मनसः भवः)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
स्थाणु-आश्रमम्the hermitage of Sthāṇu (Śiva)
स्थाणु-आश्रमम्:
कर्म (कर्म/Object; destination)
TypeNoun
Rootस्थाणु + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्थाणोः आश्रमम्)
प्रापreached
प्राप:
क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
चन्द्रमौलेःof the moon-crested one (Śiva)
चन्द्रमौलेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचन्द्र + मौलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; बहुव्रीहिः (चन्द्रः मौलौ यस्य सः) — ‘of the moon-crested (Śiva)’
जिगीषयाwith the desire to conquer
जिगीषया:
हेतु (हेतु/Cause-purpose)
TypeNoun
Rootजि-गीषा (प्रातिपदिक; desiderative noun)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; हेत्वर्थे (instrumental of purpose)