Shloka 47
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
आनन्दयन्कटाक्षेण पूर्वजन्मप्रियां रतिम् / अथ सापि रतिर्देवी महत्यानन्दसागरे / मज्जन्ती निजभर्तारमवरोक्य मुदं गता
Transliteration
ānandayankaṭākṣeṇa pūrvajanmapriyāṃ ratim / atha sāpi ratirdevī mahatyānandasāgare / majjantī nijabhartāramavarokya mudaṃ gatā
Translation
అతడు తన కటాక్షంతో పూర్వజన్మ ప్రియమైన రతిని ఆనందింపజేశాడు. అప్పుడు దేవి రతీ కూడా మహానందసాగరంలో మునిగి, తన భర్తను చూచి ముదితురాలైంది.
Word by Word
ānandayangladdening
ānandayan:
Karta (कर्ता/Agent)
TypeVerb
Root√nand (धातु) + ā- (उपसर्ग)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः—शतृ (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; परस्मैपदी; ‘आनन्दयन्’ = causing to rejoice
kaṭākṣeṇawith a sidelong glance
kaṭākṣeṇa:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkaṭākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
pūrva-janma-priyāmbeloved in a former birth
pūrva-janma-priyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + janman (प्रातिपदिक) + priya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः—पूर्वजन्मनि प्रिया (beloved in a former birth)
ratimRati
ratim:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुबन्ध/क्रमसूचक (conjunctive particle: then/now)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
ratiḥRati
ratiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
devīthe goddess
devī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Apposition)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि/सम्बोधनार्थक-नाम (appositional title)
mahatigreat
mahati:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘सागरे’ इत्यस्य विशेषणम्
ānanda-sāgarein the ocean of bliss
ānanda-sāgare:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक) + sāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः—आनन्दस्य सागरः (ocean of bliss)
majjantīimmersing (herself)
majjantī:
Karta (कर्ता/Agent)
TypeVerb
Root√majj (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः—शतृ (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मज्जन्ती’ = sinking/immersing
nija-bhartāramher own husband
nija-bhartāram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + bhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—निजः भर्ता (one’s own husband)
ava-rokyahaving seen
ava-rokya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Root√lok (धातु) + ava- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अवलोक्य = having looked at/seeing
mudamjoy
mudam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gatāwent/attained
gatā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formभूतकाले कृदन्तः—क्त (past passive participle used actively); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गता’ = went/attained