Shloka 27
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
कामेशि वज्रेशि भगेश्यरूपे कन्ये कले कालविलोपदक्षे / कथाविशेषीकृतदैत्यसैन्ये कामेशयान्ते कमले नमस्ते
Transliteration
kāmeśi vajreśi bhageśyarūpe kanye kale kālavilopadakṣe / kathāviśeṣīkṛtadaityasainye kāmeśayānte kamale namaste
Translation
హే కామేశీ, వజ్రేశీ, భగేశ్వరీరూపిణీ; హే కన్యా, హే కళా, కాలవిలోపంలో దక్షిణీ! నీ మహిమకథ వలన దైత్యసైన్యం విశేషంగా పరాజితమగుచున్నది; హే కమలే, కామేశుని అంతస్థానమై ఉన్నదేవీ, నీకు నమస్కారం।
Word by Word
कामेशिO Kāmeśī
कामेशि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकामेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; ई-कारान्त
वज्रेशिO Vajreśī
वज्रेशि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवज्रेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ई-कारान्त
भग-ईश्य-रूपेO one whose form is Bhageśī
भग-ईश्य-रूपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक) + ईश्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन; स्त्रीलिङ्ग (रूपा/रूपे as voc. sg. in -e); समासः—तत्पुरुषः/कर्मधारयभावः: ‘भगस्य ईश्या’ इति ‘भगेश्या’ तस्य ‘रूपम्/रूपा’
कन्येO maiden
कन्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; आ-कारान्त
कलेO (divine) art/portion
कले:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
काल-विलोप-दक्षेO skillful in dissolving time
काल-विलोप-दक्षे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + विलोप (प्रातिपदिक) + दक्ष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः: ‘कालस्य विलोपः’ (षष्ठी) तस्मिन् ‘दक्षा’ (कर्मधारयभावः)
कथा-विशेषी-कृत-दैत्य-सैन्येO one who made the demon-army distinct/particular by (your) narrative/strategy
कथा-विशेषी-कृत-दैत्य-सैन्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक) + विशेषी (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ) + दैत्य (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन, एकवचन; स्त्रीलिङ्ग (सैन्या/सैन्ये as voc. sg. in -e); समासः—तत्पुरुषः: ‘दैत्यानां सैन्यम्’ (षष्ठी) तत् ‘कथा-विशेषी-कृतम्’ (कर्मधारय/तृतीया-तत्पुरुषभावः: ‘कथया विशेषीकृतम्’)
कामेश-यान्तेO one who goes to/attends Kāmeśa
कामेश-यान्ते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकामेश (प्रातिपदिक) + यान्त (प्रातिपदिक/कृदन्त; √या)
Formसम्बोधन, एकवचन; स्त्रीलिङ्ग; समासः—तत्पुरुषः: ‘कामेशं यान्ति/अनुगच्छन्ति’ इति ‘कामेशयान्ता’ (बहुव्रीह्यर्थेऽपि प्रचलितं, परन्तु रूपतः तत्पुरुष-समासः)
कमलेO Kamalā (lotus-like one)
कमले:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकमला/कमल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘कमला’ (Lakṣmī) / ‘कमल’ (lotus) as epithet
नमःsalutation
नमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन