Shloka 67
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
सर्वास्त्रस्मृतिनाशाख्यमस्त्रं भण्डो व्यमुञ्चत / धारणास्त्रेण चक्रेशी तद्बलं समनाशयत्
Transliteration
sarvāstrasmṛtināśākhyamastraṃ bhaṇḍo vyamuñcata / dhāraṇāstreṇa cakreśī tadbalaṃ samanāśayat
Translation
భండుడు ‘సర్వాస్త్రస్మృతినాశ’ అనే అస్త్రాన్ని విడిచాడు; చక్రేశీ ‘ధారణాస్త్రం’తో దాని బలాన్ని పూర్తిగా నశింపజేసింది.
Word by Word
सर्व-अस्त्र-स्मृति-नाश-आख्यम्called 'destruction of memory of all weapons'
सर्व-अस्त्र-स्मृति-नाश-आख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सर्वेषां अस्त्राणां स्मृतेः नाश इति आख्यम्)
अस्त्रम्weapon
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भण्डःBhaṇḍa
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वि-अमुञ्चतreleased
वि-अमुञ्चत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-मुच् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
धारण-अस्त्रेणwith the Dhāraṇā weapon
धारण-अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootधारण (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (धारण-नामकं अस्त्रम्)
चक्रेशीCakreśī (the goddess)
चक्रेशी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्रेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्-बलम्his force/army
तत्-बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सम्-अनाशयत्completely destroyed
सम्-अनाशयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-नाशय् (णिच्, धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन