Shloka 28
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
तेनातीव कठोरेण सिंहनादेन भूयसा / भण्डदैत्यमुखोत्थेन विदीर्णमभवज्जगत्
Transliteration
tenātīva kaṭhoreṇa siṃhanādena bhūyasā / bhaṇḍadaityamukhotthena vidīrṇamabhavajjagat
Translation
భండ దైత్యుని ముఖమునుండి ఉద్భవించిన అత్యంత కఠోరమైన, మహా ప్రబల సింహనాదంతో జగత్తు చీలిపోయినట్లైంది.
Word by Word
तेनby that / by him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया, एकवचन; instrumental
अतीवvery
अतीव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअतिशय-अव्यय (intensifier adverb)
कठोरेणharsh
कठोरेण:
Karana-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootकठोर (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया, एकवचन; विशेषण; instrumental agreeing with ‘सिंहनादेन’
सिंह-नादेनby a lion-roar
सिंह-नादेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक) + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया, एकवचन; करण (instrumental)
भूयसाmore, exceedingly
भूयसा:
Karana-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया, एकवचन; तुलनात्मक/अधिक (comparative ‘greater’), instrumental as intensifier
भण्ड-दैत्य-मुख-उत्थेनarising from Bhaṇḍa-demon’s mouth
भण्ड-दैत्य-मुख-उत्थेन:
Karana-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootभण्ड (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक) + उत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया, एकवचन; विशेषण; ‘arisen from the mouth of Bhaṇḍa (the demon)’
विदीर्णम्torn asunder
विदीर्णम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि-दॄ (धातु) → विदीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate adjective
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा, एकवचन; subject