Shloka 99
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अश्वारूढाप्रभृतयो मदारुणविलोचनाः / अक्षौहिणीसार्धशतं नित्युरन्तकमन्दिरम्
Transliteration
aśvārūḍhāprabhṛtayo madāruṇavilocanāḥ / akṣauhiṇīsārdhaśataṃ nityurantakamandiram
Translation
గుర్రాలపై ఎక్కిన మొదలైన, మదంతో ఎర్రబడిన కళ్లవారు, నూరయాభై అక్షౌహిణీలను అంతకుని మందిరానికి పంపించారు।
Word by Word
aśva-ārūḍhā-prabhṛtayaḥthose beginning with the horse-riders
aśva-ārūḍhā-prabhṛtayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaśva + ārūḍha (√ruh, कृदन्त) + prabhṛti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; prabhṛti-शब्दः 'आदि' अर्थे; पूर्वपद-समासः (aśvārūḍhāḥ prabhṛtayaḥ)
mada-āruṇa-vilocanāḥhaving eyes reddened by intoxication
mada-āruṇa-vilocanāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmada + āruṇa + vilocana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारयः (madena āruṇāni vilocanāni yeṣām)
akṣauhiṇī-sārdha-śatama hundred and a half akṣauhiṇīs
akṣauhiṇī-sārdha-śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootakṣauhiṇī + sārdha + śata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः
nityuḥthey led / dragged
nityuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; रूपम्: ninyaḥ/ninyuḥ (they led/dragged)
antaka-mandiramto the abode of Death (Yama)
antaka-mandiram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootantaka + mandira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (antakasya mandiram)