Shloka 73
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
बकुलप्रसवामोदा ध्वनन्त्यो बुद्बुदोज्ज्वलाः / कटुकाश्च कषायाश्च मधुरास्तिक्ततास्पृशः
Transliteration
bakulaprasavāmodā dhvanantyo budbudojjvalāḥ / kaṭukāśca kaṣāyāśca madhurāstiktatāspṛśaḥ
Translation
బకులపుష్ప ప్రసవసుగంధంతో నిండినవి, ధ్వనిస్తూ బుడ్బుడాలతో ప్రకాశించినవి ఆ ధారలు; కొన్ని కటువైనవి, కొన్ని కషాయమైనవి, కొన్ని మధురమైనవి, మరికొన్ని తిక్తస్పర్శ కలిగినవి.
Word by Word
बकुल-प्रसव-आमोदाhaving fragrance of bakula-blossoms
बकुल-प्रसव-आमोदा:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootबकुल (प्रातिपदिक) + प्रसव (प्रातिपदिक) + आमोद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—(fem. nom. pl.)
ध्वनन्त्यःsounding, resonant
ध्वनन्त्यः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootध्वनत् (कृदन्त, ध्वन्-धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (pres. act. ptc., f. nom. pl.)
बुद्बुद-उज्ज्वलाःbright with bubbles
बुद्बुद-उज्ज्वलाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबुद्बुद (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
कटुकाःpungent
कटुकाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकटुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कषायाःastringent
कषायाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकषाय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मधुराःsweet
मधुराः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
तिक्तता-स्पृशःhaving a touch of bitterness
तिक्तता-स्पृशः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootतिक्तता (प्रातिपदिक) + स्पृश् (धातु) → स्पृश (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तिक्ततां स्पृशन्ति’ इति—(f. nom. pl., ‘touching bitterness’)