Shloka 82
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
प्रशमय्य महादर्पं पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनाम् / सहसैवागमिष्यामः सेवितुं श्रीपदांबुजम् / आज्ञां देहि महाराज्ञि मर्दनार्थं दुरात्मनाम्
Transliteration
praśamayya mahādarpaṃ pārṣṇigrāhapravartinām / sahasaivāgamiṣyāmaḥ sevituṃ śrīpadāṃbujam / ājñāṃ dehi mahārājñi mardanārthaṃ durātmanām
Translation
పార్ష్ణిగ్రాహ యుద్ధమున ప్రవృత్తుల మహాదర్పమును శమింపజేసి మేము వెంటనే నీ శ్రీపదాంబుజ సేవకు వచ్చెదము; ఓ మహారాజ్ఞీ, దురాత్ముల మర్దనార్థము ఆజ్ఞనిచ్చుము।
Word by Word
प्रशमय्यhaving pacified
प्रशमय्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + शम् (धातु) + णिच् (causative) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
महादर्पम्great pride
महादर्पम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
पार्ष्णिग्राह-प्रवर्तिनाम्of those engaged in heel-grasping (style of fighting)
पार्ष्णिग्राह-प्रवर्तिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह (प्रातिपदिक) + प्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
सहसाquickly, at once
सहसा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), शीघ्रार्थक (adverb of suddenness/haste)
एवindeed, just
एव:
Nipata (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अवधारण (emphasis)
आगमिष्यामःwe shall come
आगमिष्यामः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
सेवितुम्to serve
सेवितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable infinitive)
श्री-पद-अम्बुजम्the lotus of (your) auspicious feet
श्री-पद-अम्बुजम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आज्ञाम्command, permission
आज्ञाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
महाराज्ञिO great queen
महाराज्ञि:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootमहाराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन (Singular)
मर्दन-अर्थम्for crushing
मर्दन-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootमर्दन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (purpose adverb), हेत्वर्थक (for the sake of)
दुरात्मनाम्of the evil-souled (ones)
दुरात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक) [दुर् + आत्मन्]
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)