Shloka 75
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
ईषद्भृकुटिसंसक्तं श्रीदेव्या वदनांबुजम् / अवलोक्य भृशोद्विग्ना नित्या दधुरतिश्रमम्
Transliteration
īṣadbhṛkuṭisaṃsaktaṃ śrīdevyā vadanāṃbujam / avalokya bhṛśodvignā nityā dadhuratiśramam
Translation
శ్రీదేవి ముఖకమలమున స్వల్ప భృకుటి సంకోచము కనిపించగా, నిత్యాదేవతలు అత్యంత కలవరపడి తీవ్రమైన శ్రమను అనుభవించిరి।
Word by Word
ईषत्slightly
ईषत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootईषत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अल्पता-वाचक (slightly)
भृकुटि-संसक्तम्attached to/marked by a frown
भृकुटि-संसक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभृकुटि (प्रातिपदिक) + संसक्त (कृदन्त, सम्√सञ्ज्, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying 'वदनांबुजम्')
श्री-देव्याःof the revered goddess
श्री-देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
वदन-अम्बुजम्the lotus-face
वदन-अम्बुजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवदन (प्रातिपदिक) + अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of 'अवलोक्य')
अवलोक्यhaving seen
अवलोक्य:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअव√लोक् (धातु) → अवलोक्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभाव-प्रयोग; पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
भृशम्greatly
भृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रता-वाचक (excessively)
उद्विग्नाःdistressed/agitated
उद्विग्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद्विग्न (कृदन्त, उद्√विज्, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (qualifying 'नित्याः')
नित्याःthe Nityās
नित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनित्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्ता
दधुःthey bore/assumed
दधुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
अति-श्रमम्extreme fatigue
अति-श्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + श्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)