Shloka 103
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
ताभिर्न निहतो दुष्टो यस्माद्वध्यः स दानवः / दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमत्विषा
Transliteration
tābhirna nihato duṣṭo yasmādvadhyaḥ sa dānavaḥ / daṇḍanāthāśareṇaiva kāladaṇḍasamatviṣā
Translation
ఆ దేవతల చేత ఆ దుష్టుడు హతుడుకాలేదు; ఎందుకంటే ఆ దానవుడు వధ్యుడై ఉన్నాడు. దండనాథుని శరమే కాలదండసమ తేజస్సుతో అతనిని ఛేదించింది.
Word by Word
ताभिःby those (women/ones)
ताभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; pronoun ‘those’ (instrumental plural)
नnot
न:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
निहतःslain
निहतः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; past passive participle ‘slain’
दुष्टःwicked
दुष्टः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; adjective qualifying ‘दानवः’
यस्मात्because (from the fact)
यस्मात्:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; relative pronoun ‘because/from which’
वध्यःfit to be slain
वध्यः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘to be slain, killable’ (gerundive sense)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; demonstrative pronoun
दानवःthe demon (Dānava)
दानवः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
दण्डनाथाशरेणby Daṇḍanātha’s arrow
दण्डनाथाशरेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्डनाथ + शर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दण्डनाथस्य शरेण (by the arrow of Daṇḍanātha)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
कालदण्डसमत्विषाwith a glow like the staff of Time/Death
कालदण्डसमत्विषा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकालदण्ड + सम + त्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; तत्पुरुष: कालदण्डेन समा त्विष् यस्य/यथा (with a radiance equal to Yama’s staff)