Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

भण्डासुरस्य मन्त्रणा

Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā

एवमुद्दामदर्पाढ्या वनिता कापि मायिनी / यदि संप्रहरत्यस्मान्धिग्बलं नो भुजार्जितम्

evamuddāmadarpāḍhyā vanitā kāpi māyinī / yadi saṃpraharatyasmāndhigbalaṃ no bhujārjitam

ఇలా ఉద్ధామ దర్పంతో నిండిన ఆ మాయావిని స్త్రీ మనపై దాడి చేస్తే, మా భుజార్జిత బలానికి ధిక్కారం!

एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
FormAdverb (अव्यय)
उद्दाम-दर्प-आढ्याabounding in unrestrained pride
उद्दाम-दर्प-आढ्या:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्दाम (प्रातिपदिक) + दर्प (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: 'rich in unbridled pride'; Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; qualifies 'वनिता'
वनिताwoman
वनिता:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootवनिता (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
काsome / which?
का:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; interrogative/indefinite base
अपिeven; (with ka-) some
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (निपात) forming indefinite with interrogative (कापि = 'some')
मायिनीsorceress, possessor of illusion
मायिनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootमायिन् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; agent noun used adjectivally
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
FormConditional conjunction (शर्त-समुच्चय/अव्यय)
संप्रहरतिstrikes, attacks
संप्रहरति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+हृ (धातु)
FormPresent tense (लट्/Laṭ), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (common), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural
धिग्shame on!
धिग्:
Sambandha (सम्बन्ध/exclamation)
TypeIndeclinable
Rootधिग् (अव्यय)
FormExclamatory particle (निन्दार्थक-निपात)
बलम्strength
बलम्:
Karma (कर्म/object of implied 'धिग्')
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
नःour
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी), Plural; enclitic pronoun
भुज-अर्जितम्won by (our) arms
भुज-अर्जितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज (प्रातिपदिक) + अर्जित (कृदन्त; √अर्ज् धातु)
FormTatpuruṣa: 'earned by arms'; Past passive participle (क्त) 'अर्जित' used adjectivally; Neuter, Accusative, Singular; qualifies 'बलम्'