Shloka 92
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
इत्युक्त्वा प्रेरिता ताभिः शक्तिभियुर्द्धकौतुकान् / तमोलिप्तेन यानेन बलाहकबलं ययौ
Transliteration
ityuktvā preritā tābhiḥ śaktibhiyurddhakautukān / tamoliptena yānena balāhakabalaṃ yayau
Translation
ఇట్లు చెప్పి, ఆ శక్తులచే ప్రేరితుడై యుద్ధోత్సాహంతో, తమస్సుతో లిప్తమైన యానంపై ఎక్కి బలాహకబలమునకు వెళ్లెను.
Word by Word
इतिthus
इति:
Vakyopanyasa (वाक्योपन्यास)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle), वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-धातु; पूर्वक्रिया (having said)
प्रेरिताimpelled, urged
प्रेरिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-ईर्/प्रेरय् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), एकवचन; 'she was impelled'
ताभिःby them (those)
ताभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
शक्तिभिःby powers/energies
शक्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
युद्धकौतुकान्battle-eager (ones)
युद्धकौतुकान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootयुद्ध + कौतुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), बहुवचन; समासः युद्धस्य कौतुकम् इति षष्ठी-तत्पुरुष; (those) 'eager for battle'
तमोलिप्तेनsmeared with darkness
तमोलिप्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतमस् + लिप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (agrees with यानेन: नपुंसक), तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः तमसा लिप्तः इति तृतीया-तत्पुरुष
यानेनby a vehicle
यानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
बलाहकबलम्the Balāhaka host/army
बलाहकबलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबलाहक + बल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative), एकवचन; कर्मधारयः: बलाहकं (नाम) एव बलम् ('the Balāhaka-force')
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद