Shloka 48
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
अथो फलमुखः फालं गृहीत्वा निजमायुधम् / कङ्कमारुह्य समरे चकाशे गिरिसन्निभम्
Transliteration
atho phalamukhaḥ phālaṃ gṛhītvā nijamāyudham / kaṅkamāruhya samare cakāśe girisannibham
Translation
అప్పుడు ఫలముఖుడు తన ఆయుధమైన ‘ఫాలం’ను గ్రహించి, కంకంపై ఎక్కి సమరంలో పర్వతసమానంగా ప్రకాశించాడు.
Word by Word
अथोthen
अथो:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक निपात (particle: then/and then)
फलमुखःPhalamukha (name)
फलमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootफल + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
फालम्ploughshare/blade (weapon)
फालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having taken’
निजम्his own
निजम्:
Karma-anvaya (कर्म-अन्वयः)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg.)
आयुधम्weapon
आयुधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
कङ्कम्a vulture (mount)
कङ्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (masc. acc. sg.)
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + रुह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having mounted’
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (loc. sg.)
चकाशेshone/appeared splendid
चकाशे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकाश् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
गिरिसन्निभम्like a mountain
गिरिसन्निभम्:
Kriya-viseshana (क्रिया-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगिरि + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg., used adverbially/depictive with ‘cakāśe’)