Shloka 80
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
प्रतिबभ्रु शरस्तोमान्ववृषुर्वारिदा इव / दैत्यसैन्यपतिप्रौढ कोदडोत्थाः शिलीमुखाः / बभ्रूणां दन्तकोटीषु कठोरघट्टनं व्यधुः
Transliteration
pratibabhru śarastomānvavṛṣurvāridā iva / daityasainyapatiprauḍha kodaḍotthāḥ śilīmukhāḥ / babhrūṇāṃ dantakoṭīṣu kaṭhoraghaṭṭanaṃ vyadhuḥ
Translation
దైత్యసేనాపతి ప్రౌఢ కోదండం నుండి బయలుదేరిన శిలీముఖ బాణాలు మేఘవర్షంలా బభ్రుపై శరస్తోమాన్ని కురిపించాయి. అవి బభ్రుల దంతకోటులపై కఠినంగా ఢీకొని గాయపరిచాయి.
Word by Word
प्रतिबभ्रुःthey bore/held up (in return)
प्रतिबभ्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रतिभृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
शरस्तोमान्heaps of arrows
शरस्तोमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशर-स्तोम (प्रातिपदिक; शर + स्तोम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/निर्धारणार्थः (heap/cluster of arrows)
अनुafter, along
अनु:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preverb)
अवृषुःthey rained down
अवृषुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
वारिदाःclouds (water-givers)
वारिदाः:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootवारिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), बहुवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (particle of comparison)
दैत्यसैन्यपतिप्रौढmighty (of the demon army-commander)
दैत्यसैन्यपतिप्रौढ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैत्य-सैन्य-पति-प्रौढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘दैत्यसैन्यपतेः प्रौढाः’ (mature/strong under the demon army-commander)
कोदण्डोत्थाःshot from the bow
कोदण्डोत्थाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोदण्ड-उत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कोदण्डात् उत्थाः’ (arisen from the bow)
शिलीमुखाःarrows
शिलीमुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिलीमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बभ्रूणाम्of the babhrus (a group/warriors)
बभ्रूणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
दन्तकोटीषुon the tooth-tips
दन्तकोटीषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदन्त-कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), बहुवचन; ‘दन्तानां कोटिषु’ (on the tips/edges of teeth)
कठोरघट्टनम्hard striking/grinding
कठोरघट्टनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकठोर-घट्टन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘कठोरं घट्टनम्’ (hard grinding/striking)
व्यधुःthey pierced
व्यधुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्यध् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन