Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

शतमक्षौहिणीनां च निपपातैकहेलया / सर्पिणी च दुराचारा बहुमायापरिग्रहा

śatamakṣauhiṇīnāṃ ca nipapātaikahelayā / sarpiṇī ca durācārā bahumāyāparigrahā

ఒకే ఆటపాటలోనే శత అక్షౌహిణుల సైన్యం నేలకొరిగింది; ఆ సర్పిణి దురాచారిణి, అనేక మాయలను ఆశ్రయించినది.

śatamhundred
śatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
akṣauhiṇīnāmof armies (akṣauhiṇīs)
akṣauhiṇīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootakṣauhiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
nipapātafell down / swooped down
nipapāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni√pat (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
eka-helayāwith a single effortless motion
eka-helayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक) + helā (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; helā-शब्दः स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial-instrumental: 'with a single ease')
sarpiṇīthe serpent-woman (Sarpiṇī)
sarpiṇī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarpiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
durācārāof wicked conduct
durācārā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdurācāra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying sarpiṇī)
bahu-māyā-parigrahāpossessing many magical powers/illusions
bahu-māyā-parigrahā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + māyā (प्रातिपदिक) + parigraha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (बहु + māyā-parigraha); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying sarpiṇī)