Shloka 93
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
अश्वारूढांबिकासैन्यशक्तिभिः सह दानवाः / प्रोत्साहिताः कुरण्डेन समयुध्यन्त दुर्मदाः
Transliteration
aśvārūḍhāṃbikāsainyaśaktibhiḥ saha dānavāḥ / protsāhitāḥ kuraṇḍena samayudhyanta durmadāḥ
Translation
అశ్వారూఢా అంబికా సైన్యశక్తులతో కలిసి దానవులు, కురండుని ప్రోత్సాహంతో దుర్మదులై సమరంలో యుద్ధం చేశారు।
Word by Word
अश्वारूढा-अम्बिका-सैन्य-शक्तिभिःwith the powers/forces of Ambikā’s cavalry (horse-mounted troops)
अश्वारूढा-अम्बिका-सैन्य-शक्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त, √रुह्) + अम्बिका (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; समासः—(अश्वे आरूढा) इति कर्मधारय-तत्पुरुषः, (अम्बिकायाः सैन्यशक्तयः) इति षष्ठी-तत्पुरुषः; समस्तपदम् तृतीया-बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध/सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह (preposition-like particle) = ‘together with’, तृतीया-संबन्धी
दानवाःthe Dānavas (demons)
दानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
प्रोत्साहिताःincited/encouraged
प्रोत्साहिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-उत्साहित (कृदन्त; √सह्/√साह् causative sense ‘to incite/encourage’)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दानवाः इत्यस्य विशेषणम्
कुरण्डेनby Kuraṇḍa
कुरण्डेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकुरण्ड (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
सम्-अयुध्यन्तthey fought together/engaged in battle
सम्-अयुध्यन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√युध् (धातु)
Formलङ् (Imperfect, past narrative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; सम्-उपसर्गयुक्त
दुर्मदाःarrogant, intoxicated with pride
दुर्मदाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्मद (प्रातिपदिक; दुर् + मद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दानवाः इत्यस्य विशेषणम्; समासः—कर्मधारय (दुष्टः मदः यस्य/दुर्मदः)