Shloka 88
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
इति तस्या वचः श्रुत्वा संपद्देव्या शुचिस्मिता / निवर्तयामास चमूङ्कुरुण्डाभिमुखोत्थिताम्
Transliteration
iti tasyā vacaḥ śrutvā saṃpaddevyā śucismitā / nivartayāmāsa camūṅkuruṇḍābhimukhotthitām
Translation
ఆమె వాక్యము వినిన శుచిస్మితా సంపద్దేవి, కురుణ్డుని వైపు లేచిన సేనను నిలిపి వెనక్కు తిప్పెను।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निपातः (quotative particle)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन
वचःspeech, words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
संपत्-देव्याby Saṃpad-devī
संपत्-देव्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंपत् (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संपदः देवी = Saṃpad-devī)
शुचि-स्मिताsmiling gently/purely
शुचि-स्मिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन; कर्मधारयः (शुचि स्मिता यस्याः सा)
निवर्तयामासcaused to turn back, restrained
निवर्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√वृत् (धातु) (णिच् causative)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः (causative)
चमूम्army
चमूम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचमू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
कुरुण्ड-अभिमुख-उत्थिताम्that had advanced facing Kuruṇḍa
कुरुण्ड-अभिमुख-उत्थिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकुरुण्ड (प्रातिपदिक) + अभिमुख (प्रातिपदिक) + उत्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; समासः (तत्पुरुष-श्रृङ्खला): कुरुण्डाभिमुखा (towards Kuruṇḍa) + उत्थिता (risen/advanced)