Shloka 70
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
न सुरेषु न यक्षेषु नोरगेन्द्रेषु यद्बलम् / अभूत्प्रतिहतं सो ऽपि दुर्मदो ऽबलया हतः
Transliteration
na sureṣu na yakṣeṣu noragendreṣu yadbalam / abhūtpratihataṃ so 'pi durmado 'balayā hataḥ
Translation
దేవుల్లోనూ యక్షుల్లోనూ నాగేంద్రుల్లోనూ లేని, అప్రతిహతమైన ఆ బలం కలవాడైన దుర్మదుడూ ఒక అబల చేత హతుడయ్యాడు.
Word by Word
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
सुरेषुamong the gods
सुरेषु:
अधिकरण (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी (Locative), बहुवचनम्
नnor
न:
सम्बन्ध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
यक्षेषुamong the Yakṣas
यक्षेषु:
अधिकरण (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, बहुवचनम्
नnor
न:
सम्बन्ध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (in sandhi with following vowel)
उरगेन्द्रेषुamong serpent-kings
उरगेन्द्रेषु:
अधिकरण (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरग (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (उरगाणाम् इन्द्राः = lords of serpents), पुंलिङ्गः, सप्तमी, बहुवचनम्
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (Relative determiner/यद्)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; सम्बन्धक-विशेषणम् (relative)
बलम्strength
बलम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
अभूत्was, became
अभूत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
प्रतिहतम्checked, repelled
प्रतिहतम्:
कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; बलस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
अपिeven, also
अपि:
सम्बन्ध (Additive particle/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्ययम् (also/even)
दुर्मदःthe arrogant one
दुर्मदः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्मद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणवत् संज्ञा
अबलयाby a weak woman
अबलया:
करण (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, तृतीया (Instrumental), एकवचनम्
हतःkilled, slain
हतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्