Shloka 27
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
एवं पञ्चाशता कृत्वाक्षौहिण्या पुररक्षणम् / शून्यकस्य पुरस्यैव तद्वृत्तं स्वामिने ऽवदत्
Transliteration
evaṃ pañcāśatā kṛtvākṣauhiṇyā purarakṣaṇam / śūnyakasya purasyaiva tadvṛttaṃ svāmine 'vadat
Translation
ఇట్లు యాభై అక్షౌహిణీలతో నగరరక్షణను ఏర్పాటు చేసి, ఆ శూన్య నగరమున జరిగిన వృత్తాంతమంతటిని తన స్వామికి నివేదించెను।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Prakara (प्रकार/रीति)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; manner-adverb = 'thus/in this way'
पञ्चाशताby fifty (units)
पञ्चाशता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपञ्चाशत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; instrumental = 'by fifty'
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषणम् (absolutive/gerund) = 'having done/made'
अक्षौहिण्याwith an akṣauhiṇī
अक्षौहिण्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; instrumental = 'with an akṣauhiṇī (army unit)'
पुर-रक्षणम्protection of the city
पुर-रक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक) + रक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (पुरस्य रक्षणम्)
शून्यकस्यof the deserted/empty
शून्यकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootशून्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; adjective qualifying 'पुरस्य'
पुरस्यof the city
पुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः = 'indeed/only'
तत्-वृत्तम्that account/what happened
तत्-वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः = 'that account/that occurrence'
स्वामिनेto the lord/master
स्वामिने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; dative = 'to the master'
अवदत्told/said
अवदत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; 'said/told'