Shloka 94
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तद्वृथा शङ्कया खिन्नं मा ते भवतु मानसम् / इत्यक्त्वा भण्डदैत्येन्द्रः समुत्थाय नृपासनात्
Transliteration
tadvṛthā śaṅkayā khinnaṃ mā te bhavatu mānasam / ityaktvā bhaṇḍadaityendraḥ samutthāya nṛpāsanāt
Translation
వ్యర్థమైన సందేహంతో నీ మనస్సు ఖిన్నమవకూడదు. అని చెప్పి భండ దైత్యేంద్రుడు రాజాసనం నుండి లేచి నిలిచెను.
Word by Word
तत्that (this matter)
तत्:
Karma (कर्म) / Anaphoric object
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
वृथाin vain, uselessly
वृथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
शङ्कयाby/with doubt
शङ्कया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
खिन्नम्distressed, dejected
खिन्नम्:
Karma-samānādhikaraṇa (कर्मसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootखिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √खिद्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
माdo not
मा:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
तेyour/to you
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम
भवतुlet it be / may it become
भवतु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलोट् (imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मानसम्mind
मानसम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
इतिthus
इति:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
भण्डदैत्येन्द्रःBhaṇḍa, the lord of the Daityas
भण्डदैत्येन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड + दैत्येन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्येन्द्रः of/among daityas) उपपद-समास; विशेष्य: भण्ड (नाम)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
नृपासनात्from the king’s seat/throne
नृपासनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootनृप + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नृपस्य आसनम्)