Shloka 12
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
हाहेति दूरं क्रन्दन्त्यः पर्यश्रु समरोदिषुः / दपणानां वर्मणां च ध्वजानां खड्गसंपदाम्
Transliteration
hāheti dūraṃ krandantyaḥ paryaśru samarodiṣuḥ / dapaṇānāṃ varmaṇāṃ ca dhvajānāṃ khaḍgasaṃpadām
Translation
‘హాహా!’ అని దూరం వరకు కేకలు వేస్తూ వారు కన్నీళ్లతో విలపించారు. అద్దాలు, కవచాలు, ధ్వజాలు, ఖడ్గసంపద కూడా క్షీణించసాగింది.
Word by Word
हाहा“Alas! Alas!”
हाहा:
सम्बोधन/उद्गार
TypeIndeclinable
Rootहाहा (अव्यय/उद्गार)
Formउद्गार (interjection)
इतिthus
इति:
वाक्यसम्बन्ध (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formइत्यादि-प्रत्यवमर्शक अव्यय (quotative particle)
दूरम्far (away)
दूरम्:
क्रियाविशेषण (देश/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially)
क्रन्दन्त्यःcrying
क्रन्दन्त्यः:
कर्ता (कर्तृकारक)
TypeVerb
Rootक्रन्द् (धातु)
Formशतृ (Present Active Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘crying’
परि-अश्रुwith streaming tears
परि-अश्रु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरि + अश्रु (अव्यय/धात्वनुकरण)
Formक्रियाविशेषण अव्यय; ‘with tears all around/abundantly’ (usage as adverb)
सम्-अरोदिषुःthey wept
सम्-अरोदिषुः:
क्रिया (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्गः सम्
दर्पणानाम्of mirrors
दर्पणानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदर्पण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
वर्मणाम्of armours
वर्मणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
ध्वजानाम्of banners
ध्वजानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
खड्ग-संपदाम्of collections of swords
खड्ग-संपदाम्:
सम्बन्ध (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक) + संपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (खड्गानां संपदः) — ‘wealth/collection of swords’