Shloka 75
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ब्रह्मलोके प्रवर्त्तामस्तन्नः श्रेयो भविष्यते / एवमुक्त्वा तदा सर्वे ब्रह्माण्डाध्यवसायि नः
Transliteration
brahmaloke pravarttāmastannaḥ śreyo bhaviṣyate / evamuktvā tadā sarve brahmāṇḍādhyavasāyi naḥ
Translation
“మేము బ్రహ్మలోకంలో ప్రవృత్తులమవుదాం; అదే మా శ్రేయస్సు.” అని చెప్పి, అప్పుడు వారు అందరూ బ్రహ్మాండంపై నిశ్చయముతో నిలిచిరి.
Word by Word
ब्रह्मलोकेin Brahmaloka
ब्रह्मलोके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘ब्रह्मणः लोकः’
प्रवर्तामःwe shall proceed/engage
प्रवर्तामः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वृत् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्यक्त-निर्देश (that)
नःfor us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘our/for us’
श्रेयःthe highest good
श्रेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the better/good’
भविष्यतेwill be
भविष्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having said’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामसदृश विशेषण/समूहवाचक
ब्रह्माण्ड-अध्यवसायिनःintent on (the matter of) the Brahmāṇḍa
ब्रह्माण्ड-अध्यवसायिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + अध्यवसायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ब्रह्माण्डे अध्यवसायः येषाम्/अध्यवसायिनः’ (determinative)
नःof us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन (enclitic)