Shloka 56
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
पूर्वं पूर्वे प्रसूयन्ते पश्चिमे पश्चिमास्तथा / देवान्वये देवता हि सप्त संभूत यः स्मृताः
Transliteration
pūrvaṃ pūrve prasūyante paścime paścimāstathā / devānvaye devatā hi sapta saṃbhūta yaḥ smṛtāḥ
Translation
తూర్పున తూర్పువారే ముందుగా పుడతారు, పడమరలో పడమరవారూ అలాగే; దేవవంశంలో ఏడు దేవతలు సంభవించారని స్మృతి చెబుతుంది।
Word by Word
pūrvamfirst/previously
pūrvam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (first/previously)
pūrvein the former (ones/period)
pūrve:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (locative: 'in the former [group/period]')
prasūyanteare produced
prasūyante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-sū (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
paścimein the later (ones/period)
paścime:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (locative: 'in the later')
paścimāḥthe later ones
paścimāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
tathāso/likewise
tathā:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
deva-anvayein the divine lineage
deva-anvaye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + anvaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; ‘in the lineage of the gods’
devatāḥdeities
devatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (reason/emphasis)
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; विशेषण (indeclinable numeral used adjectivally)
saṃbhūtāḥborn/arisen
saṃbhūtāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-bhū (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
yewho/which
ye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
smṛtāḥare called/are remembered
smṛtāḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; (passive sense) ‘are remembered/called’