Shloka 41
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
भूर्लोकवासिनः सर्वे उन्नादास्तु रसात्मकाः / भुवि स्वर्गे च ये सर्वे सोमपा आज्यपाश्च ते
Transliteration
bhūrlokavāsinaḥ sarve unnādāstu rasātmakāḥ / bhuvi svarge ca ye sarve somapā ājyapāśca te
Translation
భూర్లోక నివాసులందరూ రసాత్మకమైన ఉల్లాస స్వరూపులు. భువః మరియు స్వర్గలోకములలో ఉన్నవారందరూ సోమపానులు, ఆజ్యపానులు అని చెప్పబడింది.
Word by Word
भूः-लोक-वासिनःinhabitants of Bhūrloka
भूः-लोक-वासिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूः (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुष (भूर्लोके वासिनः)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण
उन्नादाःloud-sounding/uproarious ones
उन्नादाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादबोधक अव्यय (particle)
रस-आत्मकाःconsisting of essence/juice (rasa)
रस-आत्मकाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रसस्य आत्मकाः = consisting of rasa)
भुविin Bhuvar-loka / in the mid-region
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवि/भू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative)
स्वर्गेin Svarga
स्वर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषण
सोम-पाःSoma-drinkers
सोम-पाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) + पा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (सोमं पिबन्ति)
आज्य-पाःghee-drinkers
आज्य-पाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक) + पा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (आज्यं पिबन्ति)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन