Shloka 4
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
सर्वे ह्युक्ता मयातीत महर्लोकं समाश्रिताः / ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैर्धार्मिकैः सहितैः सरैः
Transliteration
sarve hyuktā mayātīta maharlokaṃ samāśritāḥ / brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyairdhārmikaiḥ sahitaiḥ saraiḥ
Translation
నేను చెప్పిన వారందరూ మహర్లోకాన్ని ఆశ్రయించారు. ధర్మనిష్ఠులైన బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు అందరూ కలిసి ఉన్నారు.
Word by Word
सर्वेall (persons)
सर्वे:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
उक्ताःsaid, declared
उक्ताः:
Karta (कर्ता/Subject predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘said/declared’
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अतीतO one who has gone beyond (transcendent)
अतीत:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeAdjective
Rootअति-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संबोधनार्थे (vocative-sense) प्रयुक्तम्
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म/Object of motion/attainment)
TypeNoun
Rootमहः + लोक (प्रातिपदिक; components)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महः-लोकः = Maharloka)
समाश्रिताःhaving taken refuge in, residing in
समाश्रिताः:
Karta (कर्ता/Subject predicate)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having resorted to/settled in’
ब्राह्मणैःwith Brahmins
ब्राह्मणैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
क्षत्रियैःwith Kshatriyas
क्षत्रियैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वैश्यैःwith Vaishyas
वैश्यैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
धार्मिकैःwith righteous (ones)
धार्मिकैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeAdjective
Rootधार्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifier)
सहितैःtogether with
सहितैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeAdjective
Rootसह (उपसर्ग) + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘accompanied/associated’
सरैःwith sages/with gods (variant reading)
सरैः:
Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
TypeNoun
Rootसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; पाठभेदसम्भवः: ‘सुरैः’ (देवैः) इति