Shloka 32
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
भूर्लोकप्रथमा लोका महरन्ताश्च ते स्मृताः / तान्सर्वान्सप्तसूर्यास्ते अर्चिभिर्निर्दहन्ति वै
Transliteration
bhūrlokaprathamā lokā maharantāśca te smṛtāḥ / tānsarvānsaptasūryāste arcibhirnirdahanti vai
Translation
భూర్లోకం మొదలుకొని మహర్లోకం వరకు ఈ లోకాలు అని స్మరించబడతాయి. వాటన్నిటిని ఆ ఏడు సూర్యులు తమ కిరణజ్వాలలతో దహించివేస్తారు.
Word by Word
भूः-लोक-प्रथमाःbeginning with Bhū-loka
भूः-लोक-प्रथमाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभूः (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + प्रथम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (निर्देश: 'भूर्लोकः प्रथमः येषाम्' / starting with Bhū-loka); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (लोकाः)
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
महर्-अन्ताःending with Maharloka
महर्-अन्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहर् (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ending with Maharloka); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (लोकाः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेthey/these
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्मृताःare remembered/are said
स्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (तान्)
सप्त-सूर्याःthe seven suns
सप्त-सूर्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अर्चिभिःwith flames/rays
अर्चिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
निर्दहन्तिburn up/consume
निर्दहन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-दह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/assertion)