Shloka 171
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
पतते नरके घोरे मूत्राकीर्णे स पापकृत / मधुग्राहाभिहन्तारो यान्ति वैतग्णीं नराः
Transliteration
patate narake ghore mūtrākīrṇe sa pāpakṛta / madhugrāhābhihantāro yānti vaitagṇīṃ narāḥ
Translation
ఆ పాపకర్త ఘోరమైన ‘మూత్రాకీర్ణ’ నరకంలో పడతాడు. మధుగ్రాహులను (తేనె సేకరించేవారు/తేనెటీగలు) హతమార్చేవారు ‘వైతగ్ణీ’ నరకానికి వెళ్తారు।
Word by Word
पततेhe falls
पतते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
नरकेin hell
नरके:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
घोरेterrible
घोरे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (नरके)
मूत्र-आकीर्णेfilled with urine
मूत्र-आकीर्णे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमूत्र (प्रातिपदिक) + आ-कीर्ण (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष (मूत्रेण आकीर्णः) विशेषण (नरके)
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
पाप-कृत्evil-doer
पाप-कृत्:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (पापं करोति इति)
मधु-ग्राह-अभिहन्तारःkillers of honey-takers (bees/collectors)
मधु-ग्राह-अभिहन्तारः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक) + अभि-हन् (धातु) + तृ (प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (मधुग्राहान् अभिहन्ति इति)
यान्तिgo
यान्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
वैतग्णीम्to Vaitagṇī (a hell)
वैतग्णीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootवैतग्णी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नरक-नाम
नराःmen
नराः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन