Shloka 126
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
धनुः सहस्रे द्वे चापि गव्यूतिरुपदिश्यते / अष्टौ धनुः सहस्राणि योजनं तु विधीयते
Transliteration
dhanuḥ sahasre dve cāpi gavyūtirupadiśyate / aṣṭau dhanuḥ sahasrāṇi yojanaṃ tu vidhīyate
Translation
రెండు వేల ధనుస్సుల పరిమాణమే ‘గవ్యూతి’ అని ఉపదేశించబడింది. ఎనిమిది వేల ధనుస్సుల పరిమాణమే ‘యోజన’గా విధించబడింది.
Word by Word
dhanuḥbow-unit (dhanuḥ)
dhanuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; परिमाण-संज्ञा
sahasrein/at a thousand
sahasre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘in a thousand’ (locative of measure)
dvetwo
dve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; संख्या-विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (also/even)
gavyūtiḥa gavyūti (measure)
gavyūtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgavyūti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; परिमाण-संज्ञा
upadiśyateis taught/defined
upadiśyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√diś (धातु) उप-उपसर्ग
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive)
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; संख्या-विशेषणम्
dhanuḥbow-unit(s)
dhanuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; परिमाण-संज्ञा (used with numeral)
sahasrāṇithousands
sahasrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; ‘thousands’
yojanama yojana
yojanam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; परिमाण-संज्ञा
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (but/indeed)
vidhīyateis fixed/ordained
vidhīyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhā (धातु) वि-उपसर्ग
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोग (passive)