Shloka 3
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
हयग्रीव उवाच नवमं पर्व दीप्तस्य रथस्य समुपस्थिताः / तश प्रोक्ता सिद्धिदेव्यस्तासां नामानि मच्छृणु
Transliteration
hayagrīva uvāca navamaṃ parva dīptasya rathasya samupasthitāḥ / taśa proktā siddhidevyastāsāṃ nāmāni macchṛṇu
Translation
హయగ్రీవుడు పలికెను—దీప్తిమంతమైన రథముని నవమ పర్వమునకు సమీపించి ఉన్నవారు ‘సిద్ధి’ దేవతలని చెప్పబడినారు; వారి నామాలను నన్ను వినుము।
Word by Word
हयग्रीवःHayagrīva
हयग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहयग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नवमम्ninth
नवमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (agreeing with पर्व)
पर्वstage/section
पर्व:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दीप्तस्यof the blazing/splendid
दीप्तस्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with रथस्य)
रथस्यof the chariot
रथस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
समुपस्थिताःpresent, having arrived
समुपस्थिताः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उप-स्था (धातु) → समुपस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (understood with सिद्धिदेव्यः)
ताःthose (feminine plural)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोक्ताःdeclared, stated
प्रोक्ताः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (said/declared)
सिद्धि-देव्यःSiddhi-goddesses
सिद्धि-देव्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (goddesses of siddhi/powers)
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
नामानिnames
नामानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मत्-शृणुhear (from me)
मत्-शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + श्रु (धातु)
Formशृणु—लोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; ‘मत्’ = मत्तः/मम (ablative/genitive sense) as upapada ‘from me’